سپسیس (Sepsis) یکی از اورژانس های جدی در کودکان است که به دلیل پاسخ شدید بدن به عفونت رخ می دهد. در صورت عدم تشخیص و درمان سریع، ممکن است به نارسایی چند اندام و مرگ منجر شود. آزمایش های تشخیصی فوری و دقیق می توانند جان کودک را نجات دهند.

سپسیس چیست؟

سپسیس واکنش سیستم ایمنی بدن به یک عفونت شدید و گسترده است که منجر به التهاب شدید در سراسر بدن، اختلال در جریان خون، افت فشار، و آسیب به اندام های حیاتی می شود.

علائم هشداردهنده سپسیس در کودکان

🛑 نکته حیاتی: علائم سپسیس ممکن است به‌سرعت پیشرفت کنند. تشخیص فوری حیاتی است.

علل شایع سپسیس در کودکان

• عفونت‌های باکتریایی (مثلاً استرپتوکوک گروه B، E. coli)

• عفونت‌های ویروسی شدید (مانند کرونا یا آنفلوآنزا)

• عفونت‌های قارچی در کودکان با ضعف ایمنی

• عفونت‌های بعد از عمل جراحی یا بستری طولانی

آزمایش‌های ضروری برای تشخیص سپسیس در کودکان

در آزمایشگاه کودکان ایران، مجموعه‌ای از تست‌های اورژانسی برای کمک به تشخیص و پایش سپسیس فراهم است:

1. CBC با دیفرانسیل

• بررسی تعداد گلبول سفید، نوتروفیل و پلاکت

• لکوسیتوز یا لکوپنی، ترومبوسیتوپنی در مراحل پیشرفته

2. CRP و پروکلسیتونین (PCT)

• CRP: مارکر التهابی سریع‌الاثر

• PCT: بسیار اختصاصی‌تر برای عفونت باکتریایی شدید و سپسیس

3. کشت خون (Blood Culture)

• شناسایی دقیق عامل میکروبی

• انجام در شرایط استریل و اورژانسی

4. کشت ادرار، CSF و سایر مایعات بدن

• در نوزادان یا کودکان با علائم مبهم برای شناسایی منبع عفونت

5. Lactate سرم

• نشانگر اختلال در پرفیوژن بافتی

• بالا بودن لاکتات نشانگر شدت سپسیس

6. آزمایش عملکرد کلیه و کبد (BUN, Cr, AST, ALT)

• پایش اندام‌های حیاتی در طول بیماری

7. گازهای خون شریانی (ABG)

• بررسی اسیدوز متابولیک یا لاکتیک

درمان فوری چگونه شروع می‌شود؟

تشخیص سریع از طریق آزمایشگاه، راه را برای اقدامات درمانی باز می‌کند:

• تجویز سریع آنتی‌بیوتیک داخل وریدی

• تزریق مایعات وریدی

• پایش فشار خون، اکسیژن‌رسانی و سطح هوشیاری

• مراقبت ویژه در ICU اطفال

خدمات آزمایشگاه کودکان ایران در تشخیص سپسیس

• آماده‌باش بخش اورژانس و پذیرش فوری نمونه‌ها

• جواب‌دهی سریع تست‌های بحرانی مانند CRP، PCT و CBC

• همکاری با بخش ICU کودکان و پزشکان عفونی

• ارائه پک تشخیصی سپسیس برای نوزادان و کودکان

سوالات پرتکرار والدین

آیا سپسیس در کودکان قابل درمان است؟
بله، اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، با آنتی‌بیوتیک و مراقبت ویژه قابل کنترل است.

آیا می‌توان از سپسیس پیشگیری کرد؟
رعایت بهداشت، واکسیناسیون کامل، درمان سریع عفونت‌ها و پیگیری علائم غیرعادی بسیار مؤثر است.

آیا نمونه‌گیری برای آزمایش سپسیس دردناک است؟
نه، در شرایط اورژانس و با تجهیزات مناسب، نمونه‌گیری به‌سرعت و با حداقل ناراحتی انجام می‌شود.